met bouwweb vind je meer!


Asset Management Infrastructuur

 

 

 

 

 

13 december 2005

 

'Laat stalinistische regelgeving los'

Brink Groep-topman prof. ir. H. de Jonge hekelt overheidsbemoeienis in de zorgbouw

Innovatieve aanbestedingsvormen en bouwcontracten zullen in de Nederlandse zorgbouw pas enige rol van betekenis gaan spelen vanaf het moment dat de rijksoverheid bereid is de teugels in de wet- en regelgeving rond de bouw van ziekenhuizen en zorgcentra enigszins te laten vieren.

"Aanbesteding van projecten in de zorgbouw op basis van turnkey- (design-built) of BOT-contracten (build-operate-transfer) wordt vooralsnog in de weg gestaan door een soort stalinistische planeconomie die de overheid alleen nog in deze specifieke bouwsector hanteert", is de mening van prof. ir. Hans de Jonge, directievoorzitter van de Brink Groep en tevens als hoogleraar verbonden aan de faculteit Bouwkunde (vakgroep Bouwmanagement en Vastgoedbeheer) van de TU Delft. "De overheid houdt vast aan het reguleren van vraag en aanbod in de zorgbouw, vanuit de angst om capaciteitsoverschotten te creëren,.

De kosten die bij overcapaciteit ontstaan, zouden afgewenteld worden op de gemeenschap en dat wil de overheid voorkomen. Zodra marktwerking meer kans krijgt in aanbestedingen en de daarbij behorende contracten, zal er meer belangstelling ontstaan voor nieuwe en misschien wel heel interessante contractvormen", aldus De Jonge.

'Verschuivende' bouwmanager
In grote lijnen onderscheidt de topman van de Brink Groep in contracten voor (zorg)bouwprojecten vijf hoofdvormen. Daarin signaleert hij een sterk wisselende rol voor de bouwmanager, die van de vraagzijde bij de meest traditionele contractvorm helemaal opschuift naar de aanbodzijde bij de meest innovatieve contractvorm. De Jonge: "Traditioneel is dat de opdrachtgever -in dit geval dus de zorginstelling- op zoek gaat naar een architect. Die verzamelt adviseurs om zich heen, er komt een programma van eisen tot stand, er wordt een ontwerp gemaakt en als de opdrachtgever daar 'ja' tegen zegt, wordt het project naar de markt gebracht. Bij de uitvoering heeft de architect de supervisie over een project dat hij zelf ontwierp. In feite heeft hij dus een dubbele pet op."

Waar voor je geld
In de volgende vorm is een scheiding aangebracht tussen het bouwmanagement en de ontwerper. "Hier benoemt de opdrachtgever een bouwmanager, die optreedt als gedelegeerd bouwheer. Hij zoekt de adviseurs, waaronder een architect, en onder zijn leiding verloopt het proces als in de eerste vorm. Overigens liggen in deze beide contractvormen alle risico's volledig bij de opdrachtgever."

"Vorm nummer drie is de bouwteamconstructie", legt Hans de Jonge verder uit. "Ontstaan uit de behoefte om vroegtijdig in het bouwproces, nog vóór de ontwerpfase, gebruik te maken de kennis en ervaring van de uitvoerende partij, de aannemer dus. Deze vorm houdt wel risico's in waar het gaat om de prijsvorming. De aannemer is immers vanaf het begin bij het project betrokken en weet dus van de hoed en de rand. De bouwmanager moet er hier vooral voor zorgen dat er waar voor het geld geleverd wordt."

Innovatieve vormen
De vierde contractvorm die De Jonge noemt, behoort al tot, wat het Bouwcollege noemt, de innovatieve aanbestedingsvormen. Juist deze vormen komen in Nederland (nog) niet vaak voor, omdat overheidsbemoeienis met het aanbesteden in de ogen van De Jonge nog te sterk is.

"Design-build- of turnkeycontracten, waarbij alle verantwoordelijkheden in feite in handen van de uitvoerende partij worden gelegd. De opdrachtgever schuift de risico's als het ware naar voren. Er is een programma van eisen en er is een budget. De uitvoerder moet voor dat budget het programma van eisen volledig realiseren. Deze vorm is met name geschikt voor opdrachtgevers die vooraf precies weten wat ze willen. Het nadeel hier is namelijk, dat wijzigingen tijdens het project peperduur kunnen zijn." Ook bij een turnkeycontract is er een belangrijke rol weggelegd voor een bouwmanager. "Die kan in dienst zijn van de opdrachtgever, waar hij dan in de juiste keuze van de uitvoerende partij en het maken van een goede deal daarmee zijn belangrijkste taken heeft. Maar hij kan ook in dienst zijn van die uitvoerende partij en heeft in dat geval de directievoering over het project in handen."

Leasen
Interessanter zijn de Build-Operate-Transfercontracten (BOT-contracten) die Hans de Jonge als vijfde vorm noemt. "Financieren, bouwen, exploiteren en overdragen, daar komt deze vorm in wezen op neer. Een ondernemer ontwikkelt, financiert, bouwt en exploiteert een ziekenhuis of een zorgcentrum en geeft dat voor een langere periode tegen een vaststaand bedrag per jaar in gebruik bij een instelling. Leasen, zo kun je het ook noemen."

Het grote voordeel van zo'n BOT-contract is dat de opdrachtgever -dus de instelling die een huisvestingsbehoefte heeft- alle risico's (bijvoorbeeld van budget- en tijdoverschrijdingen) kwijt is.

"En het nadeel hier is", legt Hans de Jonge uit, "dat de uiteindelijke gebruiker slechts een beperkte invloed heeft op het eindresultaat. Voor aanvang van het project heeft hij inspraak, maar daarna zijn ook in deze contractvorm eventueel aan te brengen wijzigingen in het project potentieel duur. Een tweede nadeel dat hier zou kunnen spelen, zeker omdat je het hebt over zorginstellingen waar de gang van zaken toch wat gecompliceerder is dan bijvoorbeeld in een kantoorgebouw, is de juiste exploitatievorm van het gebouw."

Breed takenpakket
Over de rol van de bouwmanager in deze contractvorm, zegt De Jonge tenslotte: "De bouwmanager is hier in dienst van de aanbieder van het BOT-contract, dus verschoven naar de aanbodzijde.

Spreekt vanzelf dat het takenpakket van een bouwmanager in een BOT-contract veel breder is, dan bijvoorbeeld in een van de contractvormen van traditioneler aard. In feite moet je concluderen dat 'de bouwmanager' niet bestaat. Iedere vorm, iedere werkwijze kent 'een bouwmanager', die zijn rol per contractvorm anders dient te spelen."

bron: Brink Groep

meer info: contractvormen

 

 

*** Naar Nieuwsarchief ***

 

Nieuws

 

Uw bericht op bouwweb ?

Aanmelden


Bouwindex

..... en meer.

 


AEC info bouwinformatie.

 

 

 

 

 

Glasbok - transport van glas

c

 

 

verwijzing op Bouwweb - 25 euro

 

 

 

BouwWeb - de oudste bouwsite van Nederland ('95)
(e) info@bouwweb.nl
copyright © 1995-2023 bouwweb